در زندگی هر فرد شرایطی پیش می‌آید که نمی‌تواند با اطمینان قلبی درباره‌ی یک موضوع مهم تصمیم قطعی بگیرد و دودلی او را آزار می‌دهد. اسلام برای اینگونه موقعیت‌ها، توصیه‌هایی دارد که یکی از آن‌ها استخاره است. استخاره به معنی "طلب خیر" از پروردگار است و در چنین شرایطی می‌تواند ذهن انسان را از وسواس فکری بیش از حد نجات دهد. در این نوشته سه روش متداول استخاره را که توسط علمای شیعه توصیه شده، بیان می‌کنیم.

روش 1 از 3:
استخاره با قرآن

  1. 1
    با یکی از روش‌های طهارت، یعنی وضو، غسل یا تیمم وجودت را پاک کن. قبل از آن که قرآن را برداری باید مطمئن شوی که پاک هستی، چون نباید بدون وضو صفحات و آیه‌های قرآن را لمس کنی. [۱] برای وضو اول نیت کن و با دست راست یک مشت آب روی صورت خود بریز و بعد با همان دست از محل رویش موی سر (رُستنگاه) در بالای پیشانی تا زیر چانه‌ات را بشوی. بعد یک یا دو مشت آب روی دست راستت بریز و آن را از آرنج تا نوک انگشتان بشوی. بعد دست چپت را به همین ترتیب بشوی. با رطوبت دست راست فرق سرت را مسح بکش و باز با همان رطوبت دست راست از نوک انگشت شست تا برآمدگی روی پا را مسح بکش و به همین ترتیب با رطوبت دست چپ، پای چپت را هم مسح بکش. [۲]
    • اگر غسل بر تو واجب شده باشد، طهارت با وضو کافی نیست و باید حتما غسل کنی. غسل واجب ۷ تاست که ۴ تای آن‌ها بین مرد و زن مشترک است، از جمله: غسل جنابت. غسل‌های مخصوص خانم‌ها هم ۳ تاست: حیض، استحاضه و نفاس. برای دانستن این که آیا غسل بر تو واجب شده است یا نه، حتما به رساله‌ی مرجع تقلید خودت مراجعه کن.
    • اگر در وضعیتی هستی که بنا به عذر شرعی رسیدن آب به بدنت ضرر دارد یا آب در دسترس نیست و یا در شرایط ترس و اضطرار هستی، به جای وضو یا غسل، می‌توانی تیمم کنی. [۳]
  2. 2
    قرآن را در دست بگیر و رو به قبله بنشین. بعد از این که به یکی از روش‌ها خود را تطهیر کردی، قرآن را بردار و رو به قبله بنشین. نیت کن و یکی از سوره‌های کوتاه قرآن، مثلا سوره‌ی فاتحه یا سوره‌ی اخلاص (قل هو الله احد...) را سه بار بخوان و سه مرتبه صلوات بفرست. بعد خواسته‌ی خود را در ذهنت مرور کن. بعد از پروردگارت درباره‌ی آن موضوع و گرفتاری طلب خیر کن و این دعا را بخوان: "اَللّهُمَّ اِنّى تَفَأَّلْتُ بِكِتابِكَ، وَ تَوَكَّلْتُ عَلَيْكَ، فَاَرِنى مِنْ كِتابِكَ ما هُوَ مَكْتُومٌ مِنْ سِرِّكَ الْمَكْنُونِ فـى غَيْبِـكَ." یعنی: "خدايا به كتاب تو تفأّل مى‌زنم (و استخاره مى‌كنم) و بر تو توكّل مى‌كنم، پس تو نيز از كتاب خود، آن چه در نهان غيب تو پنهان است، به من نشان بده." [۴]
    • در کتاب‌های دعا توصیه شده است که دعاها و خواسته‌ی خود را بین دو ذکر صلوات بیاوری.
  3. 3
    چشمانت را ببند و با ذکر نام و یاد پروردگارت لای قرآن را باز کن. همان‌طور که نشسته‌ای و با چشم‌های بسته قرآن را در دست داری، ذکر " بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ" را بگو و با انگشت لای قرآن را باز کن.
  4. 4
    اولین آیه از صفحه‌ی سمت راست را بخوان. بعد از این که لای قرآن را باز کردی، به معنی و مفهوم اولین آیه در صفحه‌ی سمت راست دقت کن. اگر معنی و مفهوم آن آیه به رحمت پروردگار اشاره می‌کند و امر به خیر باشد، پس جواب استخاره خوب است. اگر معنی و مفهوم آیه غضب و خشم الهی است و نهی از شر باشد، پس جواب استخاره بد است. و نهایتا اگر معنی و مفهوم آیه دوپهلو یا خنثی باشد، استخاره نه خوب است و نه بد.
    • اگر معنی آیه‌های قرآن را نمی‌دانی، از قرآنی که ترجمه دارد استفاده کن. اگر باز هم نتوانستی معنی و مفهوم آن آیه را بفهمی، با دوستی که قبول داری مؤمن است مشورت کن یا به روحانی مسجد محل خود مراجعه کن.

روش 2 از 3:
استخاره با تسبیح

  1. 1
    برای استخاره یک تسبیح بردار. خواسته‌ی خود را در نظر بگیر و سه مرتبه صلوات بفرست، این ذکر را هم می‌توانی تکرار کنی: "أَسْتَخِيرُ اللّٰه بِرَحْمَتِهِ خِيرَةً فِي عافِيَةٍ" یعنی: "خیر می‌خواهم از خداوند به رحمتش، خیرخواهی در عافیت." به نیت طلب خیر از اواسط تسبیح تعداد نامعلومی از دانه‌ها را جدا کن.
  2. 2
    از دو طرف جفت جفت دانه‌ها را جدا کن. به نوبت یک جفت دانه از یک طرف و یک جفت دانه از طرف دیگر رد کن. این کار را تکرار کن تا به یک جفت دانه یا یک دانه‌ی تک برسی. اگر آخرین دانه‌ها جفت بود، معنایش این است که در خواسته‌ات خیری نیست و بهتر است از آن صرف نظر کنی. اگر تک بود، معنایش این است که خواسته‌ات خوب است و می‌توانی به آن عمل کنی.

روش 3 از 3:
استخاره با کاغذ (ذات الرقاع)

  1. 1
    برای نماز آماده شو و طهارت داشته باش. وضو بگیر و یا غسل یا تیمم کن.
  2. 2
    شش برگه آماده کن. روی سه برگه بنویس: "بِسْمِ اللّٰه الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ خِيرَةٌ مِنَ اللّٰهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ لِفُلانِ ابْنِ فُلانَةِ افْعَلْ" یعنی: "به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی‌اش همیشگی است، خیر است از جانب خداوند عزیز حکیم برای فلان فرزند فلان، انجام بده. " و به همین ترتیب در سه برگه‌ی دیگر فقط بجای "إِفْعَلْ" بنویس: "لاتَفعَل" یعنی "انجام نده." و بعد آن برگه‌ها را زیر جانماز خود بگذار.
  3. 3
    دو رکعت نماز مستحبی اقامه کن. بعد از آن که نمازت تمام شد سجده کن و در سجده صد بار این ذکر را تکرار کن: "أَسْتَخِيرُ اللّٰه بِرَحْمَتِهِ خِيرَةً فِي عافِيَةٍ" یعنی: "خیر می‌خواهم از خداوند به رحمتش، خیرخواهی در عافیت." بعد بنشین و این دعا را بخوان: "اللّٰهُمَّ خِرْلِي وَاخْتَرْلِي فِي جَمِيعِ أُموْرِي فِي يُسْرٍ مِنْكَ وَعافِيَةٍ." یعنی: "خداوندا برای من خیر بخواه و در همه‌ی امورم در آسانی و عافیت از جانب خود، خیر برگزین."
  4. 4
    به ترتیب برگه‌های زیر جانماز را دربیاور. یکی یکی برگه‌ها را بیرون بیاور. اگر سه «إِفْعَلْ» پشت هم بیرون آمد، معنی‌اش این است که آن کار خوب است و انجامش بده. اگر سه «لا تَفْعَلْ» پشت هم بیرون آمد آن کاری که نیت کرده بودی را انجام نده. اگر یک «إِفْعَلْ» بیرون آمد و یک «لا تَفْعَلْ»، دو تا چهار برگه‌ی دیگر بیرون بیاور تا زمانی که سه «إِفْعَلْ» یا سه «لا تَفْعَلْ» پشت هم بیرون بیاید، هر کدام زودتر بیرون آمد مطابق آن عمل کن. [۵]

نکات

  1. برای یک موضوع چند بار استخاره نکن و اگر وسواس فکری داری، بهتر است به تردیدهایت اعتنا نکنی. چون بر اساس آموزه‌های اسلام، افرادی که زیاد دچار سوءظن و تردید هستند نباید به آن توجه کنند.

منابع

  1. کتاب تفسیر المیزان؛ علامه سید محمد حسین طباطبایی؛ جلد ۱۹؛ در تفسیر آیه ۷۹ سوره‌ی واقعه
  2. https://bahjat.ir/fa/content/238
  3. https://bahjat.ir/fa/category/222/%D8%AA%DB%8C%D9%85%D9%85
  4. کتاب بحارالانوار؛ جلد ۸۸، صفحه ۲۴۱، حديث ۱
  5. http://www.erfan.ir/mafatih419/نماز-استخاره-ذات-الرّقاع-کلیات-مفاتیح-الجنان-با-ترجمه-استاد-حسین-انصاریان

در مورد ویکی‌هاو

کادر فنی ویکی‌هاو
مشارکتی نوشته‌شده توسط:
این مقاله توسط تیم آموزش‌دیده‌ی ویراستاران و پژوهشگرانی که صحت و جامعیت آن را تأیید کرده‌اند، به‌طور مشارکتی نوشته شده است. تیم مدیریت محتوای ویکی‌هاو با دقت کار ویراستاران را زیر نظر دارد تا اطمینان حاصل شود که تمامی مقالات طبق پژوهش‌های معتبر صحیح هستند و استانداردهای بالای کیفی ما را دارند.
رده‌ها: دین و فلسفه
از این صفحه ۱۱۵بار بازدید شده‌است.

آیا این مقاله کمکتان کرد؟